skip to Main Content
Grafisches Element - Schnittzeichen

FMR

Cun l’entschatta da l’onn 2020 hai dà ina midada en il mund medial rumantsch. La Fundaziun Medias Rumantschas (FMR), la fundaziun successura da l’Agentura da Novitads Rumantscha (ANR) è entrada en acziun. La FMR survegn dapli incumbensas, dapli responsabladad publicistica, dapli pussaivladad creativa ed era dapli daners dal maun public. Ella ha l’incumbensa da promover il pled schurnalistic scrit e vul garantir in bun «provediment schurnalistic» en lingua scritta per Rumantschas e Rumantschs. Formulà pli concret: La FMR furnescha cuntegns medials scrits (p. ex. texts e cun il temp graficas) e fotografias per mauns da las medias rumantschas. Ella scriva ses artitgels en tut ils tschintg idioms ed en rumantsch grischun.

Cussegl da fundaziun

Il gremi suprem da la fundaziun è il cussegl da fundaziun che sa cumpona actualmain da:

Portrait Corina Casanova
Corina Casanova

presidenta

secretariat@fmr.ch

Portrait Rico Valär
Rico Valär

vicepresident

secretariat@fmr.ch

Portrait Aurelio Casanova
Aurelio Casanova

commember

secretariat@fmr.ch

Portrait Carl Hassler
Carl Hassler

commember

secretariat@fmr.ch

Portrait Barbara Janom Steiner
Barbara Janom Steiner

commembra

secretariat@fmr.ch

Schefredactur

David Truttmann è schefredactur e responsabel per l’operativa.

Portrait Von David Truttmann
David Truttmann

schefredactur

david.truttmann@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 10

Cussegl da coordinaziun

Da la fundaziun fa era part in cussegl da coordinaziun che sa cumpona da mintgamai ina represchentanta u in represchentant dals partenaris da la FMR, v.d. da las interpresas che han signà ina cunvegna da prestaziun cun la FMR. Quai èn Gammeter Media AG, Radiotelevisiun Svizra Rumantscha, Somedia AG e l’Uniun Rumantscha da Surmeir.

Il cussegl da coordinaziun ha il dretg da plazzar ses interess en il cussegl da fundaziun, ma nagina cumpetenza da decider. Sia incumbensa è da represchentar ils basegns dal martgà visavi la schefredacziun e giuditgar las prestaziuns redacziunalas.

Grafisches Element - Schnittzeichen
Grafisches Element - Schnittzeichen

Collavuraturas e Collavuraturs

La squadra redacziunala da la FMR sa cumpona a partir dal 2020 dad 11 collavuraturas e collavuraturs da Mustér enfin Scuol – in schefredactur, pliras redacturas e redacturs, in producent ed in correctur:

Portrait Von Flurin Andry
Flurin Andry

redactur

flurin.andry@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 16

Portrait Von Augustin Beeli
Augustin Beeli

redactur

augustin.beeli@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 14

Portrait Von Sandro Buchli
Sandro Buchli

redactur e producent

sandro.buchli@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 20

Portrait Von Martin Cabalzar
Martin Cabalzar

redactur

martin.cabalzar@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 19

Portrait Von Andreas Cadonau
Andreas Cadonau

redactur

andreas.cadonau@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 12

Portrait Daniela Derungs
Daniela Derungs

impaginatura

daniela.derungs@fmr.ch
‪+41 81 544 89 15

Portrait Daniela Dobler
Daniela Dobler Heinrich

secretaria

secretariat@fmr.ch

+41 81 544 89 11

Portrait Nadja Lucchinetti
Nadja Lucchinetti

redactura

nadja.lucchinetti@fmr.ch
‪+41 81 544 89 23

Portrait Von Annatina Filli
Annatina Filli

redactura

annatina.filli@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 13

Portrait Von Hans Huonder
Hans Huonder

redactur

hans.huonder@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 18

Portrait Susi Rothmund
Susi Rothmund

redactura

susi.rothmund@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 21

Portrait Von Gion Nutegn Stgier
Gion Nutegn Stgier

redactur

gionnutegn.stgier@fmr.ch
Tel. ‪+41 81 544 89 17

La lavur da la redacziun stabla vegn sustegnida da circa ina deschina da collavuraturas libras e collavuraturs libers da Berna enfin Segnas u Tarasp.
Quai èn tranter auter Bartholome Tscharner, Benedict Stecher, Giusep Capaul e Paul Duff.

Grafisches Element - Schnittzeichen
Grafisches Element - Schnittzeichen

Partenaris

La FMR producescha cuntegns medials per:

Grafisches Element - Schnittzeichen
Grafisches Element - Schnittzeichen

Lavurs

La FMR producescha cuntegns medials, en emprima lingia texts schurnalistics. Qua in pèr exempels dad artitgels da quest onn:

Grafisches Element - Schnittzeichen
Grafisches Element - Schnittzeichen

Dumondas e respostas

La FMR è en sasez la «scrivania rumantscha». Ella ha l’incumbensa da promover il pled schurnalistic scrit. Formulà pli concret: La FMR furnescha cuntegns medials scrits (p. ex. texts e cun il temp graficas) e fotografias per mauns da las medias rumantschas. Ella scriva ses artitgels en tut ils tschintg idioms ed en rumantsch grischun.

La FMR è ina fundaziun independenta ed en sasez la successura da l’Agentura da Novitads Rumantscha (ANR).

Il cussegl da fundaziun da la FMR è vegnì constituì l’avust 2019. El è pli pitschen e pli «independent» ch’il cussegl da l’ANR e sa cumpona actualmain da Corina Casanova (presidenta), Rico Valär (vicepresident) e dals ulteriurs commembers Barbara Janom Steiner, Aurelio Casanova e Carl Hassler.

Resumà datti questas tschintg midadas:

  1. La FMR è instituziunalmain pli independenta dals editurs privats e da RTR cun quai ch’il cussegl da fundaziun n’ha nagins commembers delegads da medias.
  2. La collavuraziun concreta cun las gasettas u cun RTR vegn stipulada en cunvegnas da prestaziun fitg precisas.
  3. La FMR n’è betg mo ina «agentura» en il senn classic, mabain ella impaginescha gist era sezza ina part da las gasettas, p. ex. «La Quotidiana» ed en avegnir era la «Pagina da Surmeir».
  4. La FMR ed RTR han da nov la pussaivladad da collavurar stretg.
  5. La FMR pudess perfin gestir atgnas medias.

Ils davos onns han mussà: La pressa scritta è en la crisa, ils editurs e las redacziuns ston spargnar. Gasettas rumantschas na pon betg pli sa finanziar sezzas, il martgà è simplamain memia pitschen e fragmentà. Però per la cuminanza linguistica rumantscha è l’existenza futura da quellas gasettas d’impurtanza vitala. Editurs, sco p. ex. la Somedia AG cun Hanspeter Lebrument, han er adina puspè smanatschà da vulair chalar cun l’ediziun da lur gasettas rumantschas, p. ex. La Quotidiana. Per evitar quai dovri in ferm sustegn dal maun public. E per garantir in provediment schurnalistic da basa en lingua rumantscha dovri in’organisaziun pli ferma cun dapli raps. I dovra damai la FMR.

Il team redacziunal da la ANR lavura ussa da nov sut il tetg da la FMR. Quella vegn manada a partir dal 2020 dad in schefredactur, da David Truttmann da Cuira/Müstair, ch’è stà plirs onns redactur e mainaredacziun tar RTR. El maina la redacziun tant dal puntg da vista publicistic sco er organisatoric. Ils nov redacturs e redacturas lavuran per gronda part en las regiuns rumantschas.

La FMR collavura cun las chasas edituras privatas e dal dretg public en il Grischun, las qualas derasan gia oz cun plattafurmas medialas u gasettas il pled scrit rumantsch. Quai èn: Gammeter AG, Somedia AG, Uniun Rumantscha da Surmeir ed RTR Radiotelevisiun Svizra Rumantscha. Dasperas sa dattan – tut tenor il svilup medial – era novas pussaivladads da partenadis.

Las novas structuras ed incumbensas pretendan meds finanzials supplementars. La FMR sto surpigliar p. ex. l’impaginaziun d’intginas gasettas. La FMR sto sa professiunalisar e daventar fitta per ils proxims svilups digitals, ella vul e sto cuntanscher er en avegnir tantas Rumantschas e tants Rumantschs sco mo pussaivel, en il Grischun ed ordaifer il chantun. Cun in total da contribuziuns dal maun public dad 1,795 milliuns francs (ANR enfin uss: 1,064 milliuns francs) è stgaffida ina buna basa finanziala che permetta a la FMR dad instradar emprimas mesiras.

L’existenza dal linguatg rumantsch dependa era, u surtut, dal pled scrit! Il schurnalissem scrit è damai in med indispensabel per che er ils commembers dad ina cuminanza minoritara possian ademplir lur incumbensas democraticas e possian participar ad in discurs davart l’atgna societad e cultura. Il pled scrit pussibilitescha – forsa dapli ch’il pled discurrì – dad approfundar, dad analisar e da commentar las «chaussas». I dovra il schurnalissem scrit per ch’el gidia a nutrir e sviluppar vinavant il linguatg scrit rumantsch en general. Per discurrer cun ina metafra botanica: Il pled scrit è il terratsch or dal qual il pled discurrì po flurir e crescher.

Ella cumpara vinavant tschintg giadas l’emna. Per il mument resta La Quotidiana en sia furma existenta e cun il volumen usità. Adattaziuns vegni a dar pass a pass, sco tar mintga gasetta.

La gasetta n’ha en sasez pli nagin schefredactur. La responsabladad per la part redacziunala da la gasetta porta però la FMR ed uschia la finala il schefredactur da la FMR, David Truttmann.

Atgnamain nagut. La gasetta bilingua cumpara vinavant trais giadas l’emna e cuntegna vinavant 2-3 paginas rumantschas. La buna part dals texts rumantschs vegn furnida da la FMR.

Durant l’onn 2020 na stat la Pagina da Surmeir anc betg en la responsabladad redacziunala cumplaina da la FMR. La gasetta vegn edida e stat redacziunalmain sut l’egida da l’Uniun Rumantscha da Surmeir (URS). A partir dal 2021 sa mida quai. Alura vegn la FMR a surpigliar dapli responsabladad redacziunala, editura resta però l’URS. Co la Pagina da Surmeir sa preschenta propi a partir dal 2021 vegn discutà e decidì aifer il proxim onn.

Els stampan las gasettas, distribueschan, administreschan inserats ed abunaments e fan il marketing per quels products. Ed els portan la responsabladad editoriala finala da l’entira gasetta.

Quasi tut ils mediums rumantschs existents pon ins leger gia oz online: la «Posta Ladina», La Quotidiana ed RTR. La FMR furnescha cuntegns per quellas plattafurmas multimedialas. E supplementarmain vegn era la FMR a tschertgar bainspert vias e furmas futuras e digitalas per il schurnalissem scrit rumantsch. Las Rumantschas ed ils Rumantschs n’èn betg extraterresters antiquads – era lur consum medial sa mida.

La collavuraziun cun RTR vegn pli stretga – p. ex. en la lavur redacziunala dal mintgadi. In ferm barat vicendaivel da cuntegns (texts, maletgs, graficas) è intenziunà e fa senn.

Tut simpel: redacziun@fmr.ch. U sche Vus vulais scriver ad ina gasetta specifica, pudais scriver a las differentas adressas redacziunalas da las gasettas. Tut ils contacts da telefon e posta da la FMR sa chattan en l’impressum da mintga gasetta.

Grafisches Element - Schnittzeichen
Grafisches Element - Schnittzeichen

Contact

Ils contacts dals singuls collavuraturs chattais vus en la rubrica COLLAVURATUR(A)S.
La redacziun da la FMR pudais Vus contactar via e-mail, posta u telefon:

redacziun@fmr.ch
‪+41 81 544 89 10

Fundaziun Medias Rumantschas
Via da Masans 2
7000 Cuira

Impressum

Grafisches Element - Schnittzeichen
Back To Top